पेरिस, २५ भदौ (रासस–एएफपी) । इरान र संयुक्त राज्य अमेरिकाबीच सैन्य तनाव थप चर्किएको छ । आफ्ना जहाजमाथि अमेरिकी आक्रमणको जवाफी कारबाहीस्वरूप इरानले बुधबार हर्मुज जलघाँटीमा अमेरिकी जहाज र तेल ट्याङ्करलाई लक्षित गर्नुका साथै जोर्डनस्थित अमेरिकी सैन्य अड्डामा क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको जनाएको छ । बढ्दो तनावले मध्यपूर्वको सुरक्षा र विश्वव्यापी तेल आपूर्तिमाथि जोखिम बढाएको छ ।



इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्सले हर्मुजबाट पार गर्न खोजिरहेका दुई अमेरिकी जहाज, आठ तेल ट्याङ्कर र १० ‘गैर–अनुपालन जहाज’ लाई लक्षित गरेको जनाएको छ । साथै कुवेत र बहराइनका बन्दरगाहमा रहेका तेल ट्याङ्करलाई समेत आक्रमण गर्ने चेतावनी दिँदै चालक दललाई जहाज छाड्न आग्रह गरेको छ ।



इरानले जोर्डनस्थित अमेरिकी सैन्य अड्डामा क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको जनाएको छ भने जोर्डनको सेनाले इरानबाट प्रहार गरिएका १८ क्षेप्यास्त्र खसालेको बताएको छ । तनावसँगै अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य बढेको छ । बुधबार एसियाली बजारमा ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य प्रतिब्यारेल ९९.४६ अमेरिकी डलर तथा वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडियटको मूल्य ९४.४५ डलर पुगेको थियो ।



अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्डका अनुसार इरानी तेलवाहक जहाजले अमेरिकी युद्धपोतमा ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेपछि अमेरिकी सेनाले मङ्गलबार पाँच इरानी तेलवाहक जहाज नष्ट गरेको थियो । इरानी सञ्चारमाध्यमले खर्ग टापुनजिकै एउटा सानो तेल ट्याङ्करमाथि अमेरिकी क्षेप्यास्त्र प्रहार भएको तथा जास्क बन्दरगाहमा विस्फोट भएको जनाएका छन् ।



यसअघि इरानी सशस्त्र बलका चिफ अफ स्टाफ अली अब्दुल्लाहिले इरानी तेल ट्याङ्करमाथि आक्रमण भए क्षेत्रका अमेरिकी सैन्य आधारलाई लक्षित गर्ने चेतावनी दिएका थिए । अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले यमनका हुथी विद्रोहीले साउदी अरबमाथि गरेको आक्रमणमा इरानको हात रहेको आरोप लगाए । चार वर्षको युद्धविरामपछि यमनमा पुनः द्वन्द्व चर्किरहेका बेला हुथीहरूले लाल सागरको प्रवेशद्वार बाब अल–मन्डब नजिकै आक्रमण तीव्र पारेका छन् । इरानले अमेरिकी मानवरहित पनडुब्बी र एमक्यू–१ ड्रोन नष्ट वा कब्जा गरेको दाबी गरेको छ । अमेरिकी सेनाले भने पानीमुनि ड्रोनमा खराबी आएको र त्यसमा संवेदनशील सूचना नरहेको जनाएको छ ।



यसैबीच अमेरिकाले इरानमाथि आर्थिक दबाब पनि बढाएको छ । अमेरिकी अर्थ मन्त्रालयले इरानको उड्डयन क्षेत्रमार्फत हतियार, कर्मचारी र अवैध कार्गो ओसारपसारमा सहयोग पुगेको आरोपमा ३६ वटा व्यक्ति तथा संस्थामाथि प्रतिबन्ध लगाएको जनाएको छ । पछिल्ला घटनाक्रमले हर्मुज जलघाँटीमा सम्भावित अवरोधका कारण मध्यपूर्वको सुरक्षा मात्र नभई विश्वव्यापी ऊर्जा बजारमा समेत थप अस्थिरता आउनसक्ने चिन्ता बढाएको छ ।

अमेरिका–इरान तनाव चर्किंदै

वासिङ्टन, २५ भदौ (रासस–एपी) । अमेरिका र इरानबीच छ महिनाभन्दा लामो समयदेखि जारी युद्धमा तनाव फेरि चर्किएको छ । अमेरिकी सेनाले मंगलबार आफ्ना युद्धपोतमाथि भएको पछिल्लो क्षेप्यास्त्र आक्रमणको जवाफमा इरानका थप पाँचवटा तेल ट्यांकर ध्वस्त पारेको जनाएको छ । अमेरिकी कारबाहीपछि इरानले पनि जोर्डनमा रहेका अमेरिकी लक्ष्यतर्फ क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमले जनाएको छ ।



जोर्डनको सेनाका अनुसार उसको हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीले आफ्नो भूमितर्फ प्रहार गरिएका १८ वटा ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र आकाशमै रोकेको थियो । थप दुईवटा क्षेप्यास्त्र भने मानव बस्ती नभएका क्षेत्रमा खसेका थिए । घटनामा मानवीय क्षतिको कुनै विवरण प्राप्त नभएको जोर्डनले जनाएको छ । अमेरिकाको निकट सहयोगी जोर्डनमा अमेरिकी सेनाको उपस्थिति रहेकाले त्यहाँका सैन्य अखडाहरू यसअघि पनि इरानी आक्रमणको निशानामा पर्दै आएका छन् । 



अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले युद्ध अन्त्य गर्ने प्रयास गरिरहेकै बेला पछिल्ला आक्रमण भएका हुन् । ट्रम्प प्रशासनले मंगलबार इरानको हवाई क्षेत्रमा थप प्रतिबन्धसमेत लगाएको छ । इरानलाई बाँकी रहेका व्यापारिक साझेदारबाट अलग पार्ने प्रयासस्वरूप दुई दर्जनभन्दा बढी व्यावसायिक तथा निजी विमान सेवा र विदेशी मालवाहक सेवा प्रदायकलाई लक्षित गरिएको जनाइएको छ ।



अमेरिका र इरानबीचको संघर्षमा होर्मुज जलडमरूमध्य पनि महत्वपूर्ण क्षेत्र बनेको छ । युद्ध सुरु हुनुअघि विश्वमा खपत हुने कुल तेलमध्ये करिब पाँच भागको एक भाग यही मार्ग हुँदै ओसारपसार हुने गरेको थियो । यस क्षेत्रमा जारी तनावका कारण विश्व बजारमा ऊर्जा मूल्य बढिरहेको छ । मंगलबार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य केही समयका लागि प्रतिब्यारेल ९९.४६ अमेरिकी डलरसम्म पुगेको थियो ।



यसअघि शनिबार पनि अमेरिकी सेनाले इरानका तीनवटा तेल ट्यांकर ध्वस्त पारेको थियो । इरानको इस्लामिक क्रान्तिकारी सुरक्षा बलले अमेरिकी विमानवाहक युद्धपोत र विध्वंसक युद्धपोतलाई ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्रमार्फत आक्रमण गर्ने प्रयास गरेपछि अमेरिकी सेनाले यस्तो कारबाही गरेको बताएको थियो । त्यसपछि इरानले होर्मुज जलडमरूमध्य नजिकबाट आवतजावत गर्ने निश्चित जहाजलाई लक्षित गर्दै नयाँ निषेधित क्षेत्र घोषणा गर्ने तयारी गरेको जनाएको थियो ।



अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले इरानका आक्रमणलाई कुनै जवाफबिनै छाड्न नसकिने बताए । लगातारका आक्रमण र जवाफी कारबाहीले अमेरिका–इरान युद्ध थप गहिरिँदै जाने तथा यसको असर विश्व ऊर्जा बजारमा समेत पर्न सक्ने चिन्ता बढेको छ ।

अमेरिकी सेनाद्वारा थप पाँच इरानी तेल ट्याङ्कर ध्वस्त

लेबनान, २३ भदौ (रासस–एएफपी) । लेबनानको सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार दक्षिणी लेबनानको एउटा गाउँमा रातभर भएको इजरायली हवाई आक्रमणमा दुई शिशुसहित ११ जनाको मृत्यु भएको छ । यसअघि भएका छुट्टाछुट्टै आक्रमणमा थप सात जनाको मृत्यु भएको जनाइएको छ । इजरायलले बिहीबार हिजबुल्लाहको नियन्त्रणमा रहेको रणनीतिक महत्वको ‘अली अल–ताहेर’ पहाडी क्षेत्र कब्जामा लिएको दाबी गरेपछि दक्षिणी नबातिह क्षेत्रमा आक्रमण तीव्र पारेको हो । इरानसमर्थित हिजबुल्लाहले भने उक्त दाबीबारे कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन ।



इरानको समर्थनमा रहेको हिजबुल्लाहले इजरायलमाथि आक्रमण गरेपछि मार्चमा लेबनानमा पुनः द्वन्द्व चर्किएको थियो । जुनमा वासिङ्टन र तेहरानबीच भएको समझदारी तथा सोही महिनाको अन्त्यतिर इजरायल र लेबनानबीच भएको रूपरेखा सम्झौतापछि लडाइँ केही मत्थर भएको थियो । तर इजरायलको विदेश मन्त्रालयले सोमबार हिजबुल्लाहले बारम्बार ड्रोन आक्रमण गरेको र दक्षिण लेबनानमा आफ्नो सैन्य क्षमता पुनःनिर्माण गर्ने प्रयास गरेको आरोप लगाएको छ ।



मन्त्रालयले हिजबुल्लाहले इजरायल र लेबनानबीच भएको युद्धविराम सम्झौताको उल्लङ्घन गरेको बताएको छ । उक्त सम्झौतामा हिजबुल्लाहलाई निशस्त्रीकरण गर्ने प्रावधानसमेत समावेश छ । लेबनानको आधिकारिक नेसनल न्युज एजेन्सी (एनएनए)का अनुसार, नबातिह नजिकैको फार रुम्मानमा रातभर भएको आक्रमणमा तीनतले आवासीय भवन ध्वस्त हुँदा नौ जनाको मृत्यु भएको थियो ।



आक्रमणमा लक्षित एउटा गाडीमा रहेका दुई उद्धारकर्मीको पनि मृत्यु भएको एनएनएले जनाएको छ । एएफपीका एक फोटोग्राफरका अनुसार भवन पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएको थियो भने भग्नावशेषमा विद्यालयका किताब र फर्निचरका टुक्रा छरिएका थिए । सोमबार बिहान उद्धार टोलीहरूले भग्नावशेष हटाउँदै अन्य पीडितको खोजी गरिरहेका थिए । द्वन्द्वका कारण विस्थापित भएका फार रुम्मानका बासिन्दा जुनमा भएको युद्धविरामपछि घर फर्किएका थिए । “यहाँ फर्किएदेखि नै हामी डरको वातावरणमा बाँचिरहेका छौँ”, स्थानीय बासिन्दा फुवाद चाकारोनले एएफपीलाई बताए ।



उनका अनुसार आक्रमणमा परेको भवनमा “कसैसँग कुनै सम्बन्ध नभएका शान्तिप्रिय मानिसहरू” बस्दै आएका थिए । आक्रमणपछि छिमेकीहरू घर छाडेर भागेका थिए । एएफपीका फोटोग्राफरका अनुसार विस्फोटका कारण आसपासका अन्य भवनमा समेत क्षति पुगेको थियो । इजरायलले फार रुम्मानमा आक्रमण गर्नुअघि कुनै चेतावनी जारी नगरेको जनाइएको छ । तर नजिकैको देइर जाहरानीमा भएको अर्को आक्रमणअघि भने बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा जान आदेश दिइएको थियो ।



इजरायली सेनाका अनुसार उसका सैनिकलाई लक्षित गरी विस्फोटक बोकेको ड्रोन प्रहार गरिएको थियो । सेनाले “हिजबुल्लाहको आतङ्कवादी गतिविधिले इजरायली रक्षा बल (आईडीएफ)लाई उनीहरूविरुद्ध कडा कदम चाल्न बाध्य पारेको” बताएको छ । घटनामा कुनै इजरायली सैनिक घाइते भए वा नभएकोबारे भने सेनाले जानकारी दिएको छैन। सेनाले अरबी भाषामा जारी गरेको सन्देशमा आफूले हिजबुल्लाहको आतङ्कवादी अखडा लक्षित गरिरहेको भन्दै उक्त क्षेत्रमा रहेका मानिसहरू जोखिममा रहेको चेतावनी दिएको थियो ।



एनएनएका अनुसार चेतावनी जारी भएको २२ मिनेटपछि इजरायली आक्रमणमा देइर जाहरानीस्थित एउटा भवन ध्वस्त भएको थियो । आइतबार लेबनानका राष्ट्रपति जोसेफ आउनले इजरायली आक्रमण रोक्न सहयोग गर्न अमेरिका र अन्तरराष्ट्रिय समुदायसँग आग्रह गरेका थिए । बेरुतका अनुसार मार्चदेखि लेबनानमा भएका इजरायली हवाई तथा स्थल आक्रमणमा चार हजार ३०० भन्दा बढी मानिसको मृत्यु भइसकेको छ । इजरायली सेनाले सीमा क्षेत्रमा लेबनानभित्र करिब १० किलोमिटर (६ माइल) सम्म फैलिएको आफ्नो स्वघोषित सुरक्षा क्षेत्रमा कारबाही जारी राखेको छ ।

इजरायली हवाई आक्रमणमा दक्षिण लेबनानका ११ जनाको मृत्यु

आबुधाबी, २३ भदौ (रासस–एएफपी) । खाडी राष्ट्रहरूले आफ्नो सुरक्षाका लागि संयुक्त राज्य अमेरिका वा अन्य अन्तरराष्ट्रिय गठबन्धनमा मात्र निर्भर रहन नसक्ने र सुरक्षा क्षेत्रमा अझ बढी आत्मनिर्भर बन्नुपर्ने कतारको विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले सोमबार बताएका छन् । संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) को राजधानी आबुधाबीमा आयोजित ‘हिली फोरम’ मा बोल्दै प्रवक्ता माजिद अल–अन्सारीले खाडी क्षेत्रमा अन्तरराष्ट्रिय सेनाको उपस्थिति र अमेरिकासँगको रणनीतिक गठबन्धन महत्वपूर्ण भए पनि त्यसले मात्र क्षेत्रको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न नसक्ने बताए ।



 “हामीलाई हाम्रा साझेदार र सहयोगीहरूको आवश्यकता छ । तर आफ्नो सुरक्षाका लागि हामी उनीहरूमा मात्र निर्भर रहन सक्दैनौँ”, उनले भने। उनका अनुसार सुरक्षा क्षेत्रमा आत्मनिर्भरता नै अघि बढ्ने मुख्य बाटो हो । कतार अमेरिका–इरान द्वन्द्वमा प्रमुख मध्यस्थकर्ताका रूपमा सक्रिय रहँदै आएको छ । यस क्रममा उसले आफ्ना ऊर्जा पूर्वाधारलाई लक्षित गरी इरानबाट भएका आक्रमणसमेत सामना गरेको छ ।



 सानो तर धनी ग्यास उत्पादक राष्ट्र कतारले मध्यपूर्वमा रहेको अमेरिकाको सबैभन्दा ठूलो सैन्य आधारमध्ये एकलाई आश्रय दिँदै आएको छ । द्वन्द्वका क्रममा इरानले अमेरिकी आक्रमणको जवाफमा अमेरिकी सैन्य आधार तथा क्षेत्रका ऊर्जा पूर्वाधारलाई लक्षित गर्दै आक्रमण गरेको छ ।



छ महिनादेखिको द्वन्द्वपछि अमेरिका र इरान गतिरोधमा पुगेका छन् । इरानले रणनीतिक महत्वको हर्मुज जलसन्धिमा जहाज आवतजावतमा अवरोध पु¥याइरहेको छ भने अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहमाथि नाकाबन्दीको दबाब बढाइरहेको छ । गत महिना मध्यस्थता प्रयासस्वरूप कतारका प्रधानमन्त्री शेख मोहम्मद बिन अब्दुलरहमान अल थानी तेहरान पुगेका थिए । त्यसअघि हर्मुज जलसन्धिसँग सीमा जोडिएका इरान र ओमानले अस्थायी समुद्री मार्ग ९सिपिङ करिडोर० सञ्चालन तथा जलसन्धिमा रहेका बारुदी सुरुङ हटाउने विषयमा छलफल गरिरहेको बताएका थिए ।

खाडी क्षेत्रले सुरक्षा मामिलामा आत्मनिर्भर बन्नुपर्छः कतार

दुबई, २२ भदौ (रासस–एएफपी) । दक्षिण–पश्चिम यमनमा यमनी सरकारी सेना र इरान समर्थित हुथी विद्रोहीहरूबीच शनिबार दिउँसोदेखि आइतबार बिहानसम्म भएको लडाइँमा १४० भन्दा बढी सेना र विद्रोही लडाकुहरूको मृत्यु भएको सैन्य स्रोतहरूले बताएका छन् । साउदी समर्थित सरकारी सेनाका दुई सैन्य अधिकारीहरूले एएफपीलाई बताएअनुसार उनीहरूतर्फ ८४ सैनिक मारिएका छन्, जसमध्ये अधिकांश मिसाइल आक्रमणमा परेका हुन् । यसैबीच चार हुथी सैन्य स्रोतहरूले सोही अवधिमा ५७ विद्रोही लडाकुहरू मारिएको पुष्टि गरेका छन् ।



इरानले हर्मुज जलमार्ग व्यावसायिक जहाजका लागि बन्द गरेसँगै विश्वको सबैभन्दा ठूलो कच्चा तेल निर्यातकर्ता साउदी अरब बाब अल–मन्डब चेकपोइन्टको तेलको पारवहन मार्गको रूपमा महत्त्वपूर्ण बनेको छ । शनिबार एक सैन्य अधिकारीले एएफपीलाई बताएअनुसार एडेनस्थित सरकारको प्रमुख समर्थक साउदी अरबले ताइजमा हालै हुथीहरूले कब्जा गरेका स्थानहरूमाथि तीन हवाई आक्रमण गरेको थियो ।



विद्रोहीहरूले राजधानी सानाका लागि इरानी विमानलाई प्रवेश दिएपछि र जुलाईमा हुथी विद्रोही र यमन सरकारबीच भएको युद्धविराम उल्लङ्घन भएपछि आक्रमणको श्रृङ्खला सुरु भएको थियो । इरान–समर्थित हुथीहरू र अमेरिका सहयोगी साउदी अरबद्वारा समर्थित सरकारी सेनाबीचको यो लडाईँले फराकिलो मध्यपूर्वी युद्धको नयाँ युद्ध मोर्चाको उदयलाई सङ्केत गर्छ । 



फेब्रुअरीको अन्त्यमा अमेरिका र इजरायलले इरानमा गरेको संयुक्त आक्रमणपछि इरानले मध्यपूर्वमा रहेका अमेरिकी सैन्य आधार शिविरलाई लक्षित गरी आक्रमण गर्दै आएको छ भने इरानका धेरै क्षेत्रमा अमेरिकी आक्रमणको प्रभाव परेको छ । इरानमाथि भएको अमेरिकी आक्रमणपछि यस क्षेत्रमा इरान निकट समूहहरू सक्रिय भएका छन् । इरानको समर्थनमा हुथीहरूले साउदी अरबको समुद्री नाकाबन्दी पनि घोषणा गरेका छन् र त्यसका जहाज तथा क्षेत्रमाथि आक्रमण सुरु गरेका छन् ।

यमनका पछिल्ला झडपमा १४० भन्दा बढीको मृत्युः सेना

किएभ, २२ भदौ (रासस–एएफपी) । अमेरिकी प्रतिनिधि जारेड कुश्नर र स्टिभ विट्कफले आइतबार युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीसँग रुससँगको युद्ध अन्त्य गर्ने सम्बनधमा वार्ता गरेका छन् । उनीहरूले शनिबार रुसका भ्लादिमिर पुटिनसँग भेटेपछि किएभको भ्रमण गरेका हुन्।



अमेरिकीहरूले ग्रीष्मकालीन तनाव बढेपछि दोस्रो विश्वयुद्धपछिको युरोपको सबैभन्दा खराब द्वन्द्व अन्त्य गर्न वार्ता पुनः सुरु गर्ने आशामा रूसबाट रेलमार्ग हुँदै युक्रेनी राजधानी किएभ पुगेका थिए । नेता जेलेन्स्कीले किएभको मध्य क्षेत्रमा भएको अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका ज्वाइँ कुश्नर र व्यापारिक साझेदार विट्कफसँग भेटको भिडियो सार्वजनिक गर्दै ‘वार्ता सुरु भएको बताएका छन् । विट्कफ र कुश्नरले मस्कोकोे आठ पटक भ्रमण गरेका थिए तर रुसको फेब्रुअरी २०२२ आक्रमणपछि घातक प्रहार खेपेको किएभमा यसभन्दा पहिले वार्ताका लागि पुगेका पाइदैन । वार्तामा युक्रेनका उच्च सुरक्षा अधिकारी र वार्ताकारहरूका साथै केही युरोपेली राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकारहरू पनि उपस्थित थिए।



जेलेन्स्कीले अमेरिकी प्रतिनिधिहरूलाई किएभको ऐतिहासिक सेन्ट सोफिया क्याथेड्रलको अवलोकन भ्रमणमा साथ दिनुभएको थियो, जसको अगाडि शुक्रबार रुसी ड्रोन प्रहारबाट क्षतिग्रस्त एसबीयू सुरक्षा भवन छ। मस्कोको युक्रेन आक्रमणले लाखौँ मानिसको ज्यान लिएको छ र करोडौँलाई विस्थापित बनाएको छ।



विट्कफ र कुश्नरले शनिबार पुटिनसँग ‘रुस–युक्रेन युद्धमा शान्तिका लागि राष्ट्रपति ट्रम्पको एजेन्डा अगाडि बढाउन’ भेट गरेको ह्वाइट हाउसका एक अधिकारीले एएफपीलाई उपलब्ध गराएको वक्तव्यमा उल्लेख छ । दुवै पक्षले आगामी कदमका लागि ठोस योजनाहरूबारे छलफल गरेका छन्, जुन आउँदा हप्ताहरूमा घोषणा गरिनेछ र भोलि युक्रेनी अधिकारीसँग पनि उत्तिकै उत्पादक भेटघाटको आशा गरिएको छ।”



क्रेमलिनका सहायक युरि उशाकोभले वार्तालाई ‘अत्यन्तै खुला’ बताउँदै अमेरिकीहरूले ‘सम्झौताका सम्भावित मार्गहरूबारे केही विचार अगाडि सारेका’ तर विस्तृत जानकारी नदिएको बताए । रुसी पक्षले अमेरिकीहरूलाई मस्कोले पूर्वी युक्रेनको बाँकी भाग कब्जा गर्ने आफ्ना सैन्य लक्ष्य हासिल गर्न ‘आत्मविश्वास’ राखेको बताएको उशाकोभले थपे ।



 रुस र युक्रेन दुवैले अमेरिकी प्रतिनिधिहरूको भ्रमण वरिपरिका तीन दिनसम्म एकअर्काको राजधानीमाथि प्रहार नगर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्। जेलेन्स्कीले आइतबार युक्रेन ‘वार्ताका लागि तयार’ रहेको बताए । “युक्रेन सधैँ रचनात्मक रहँदै आएको छ र रहिरहनेछ,” नेता जेलेन्स्कीले अमेरिकी कुटनीतिज्ञको भ्रमणअघि सामाजिक सञ्जालमा उल्लेख गरेका छन् ।



 मस्कोले युद्ध सुरु गरेदेखि देशको हवाई क्षेत्र बन्द छ र भ्रमणमा आउने नेताहरू रेलबाट आइरहेका छन्। धेरै युक्रेनीहरूका लागि सफलताको आशा अझै कमजोर छ। “अहिले यसले मलाई कुनै आशा दिँदैन। पहिले नै धेरै वार्ता भइसकेका छन्,” किएभवासी २९ वर्षीय यारोस्लाभले एएफपीसँग भने ।



–ट्रम्पलाई धन्यवाद–



अमेरिकी प्रतिनिधिसँगको वार्ताअघि टेलिभिजनमार्फत रूसी राष्ट्रपति पुटिनले रुसले किएभमा प्रतिनिधिहरूको सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने बताएका थिए । “वार्ता प्रक्रिया र तपाईंहरूजस्ता मध्यस्थकर्ताहरूको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न हामीले गर्न सक्ने सबै कुरा गर्नेछौँ,” पुटिनले विट्कफ र कुश्नरसँगको भेटमा भने । शनिबार अघि राष्ट्रपति पुटिनले युद्ध अन्त्य गर्न ‘सजिलो नभए पनि’ प्रयास जारी राखेकोमा अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पलाई धन्यवाद दिए ।



प्रतिनिधिहरूको किएभ यात्राबारे उनले भने, “अगाडि जे भए पनि, यस्ता सम्पर्कहरू निःसन्देह सधैं लाभदायक हुन्छन्।” ट्रम्पले शुक्रबार आफ्ना प्रतिनिधिहरू लडाइँ अन्त्य गर्ने ‘प्रस्ताव’ लिएर जाँदै गरेको बताएका थिए । “हामीसँग शान्तिका लागि एउटा विचार छ,” उनले विस्तृत जानकारी नदिई भने ।



 अमेरिकी प्रयासहरूले अहिलेसम्म युद्धमा सफलता ल्याउन सकेका छैनन् र शान्ति प्रयासहरू अवरुद्ध भएका छन्, जसको आंशिक कारण वासिङ्टनको इरानसँगको युद्ध पनि हो। रुसले पूर्वी र दक्षिणी युक्रेनका ठूला भागहरू कब्जा गरेको छ र नेता पुटिनले मस्को पूर्वी युक्रेनको बाँकी भाग कब्जा गर्न दृढ रहेकोबारे जोड दिएका छन् ।

अमेरिकी प्रतिनिधिहरू किएभमा, राष्ट्रपति जेलेन्स्कीसँग छलफल

वासिङ्टन, १९ भदौ (रासस–एएफपी) । जुलाईमा अमेरिकी व्यापार घाटा सन् २०२५ मार्च यताको सबैभन्दा उच्च स्तरमा पुगेको बिहीबार सार्वजनिक सरकारी तथ्याङ्कले देखाएको छ । एआई प्रविधिको तीव्र विस्तारका कारण आयात बढेको तथ्याङ्कले देखाएको छ । राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प गत वर्ष ह्वाइट हाउस फर्केपछि मित्र र प्रतिस्पर्धी देशहरूमा व्यापक भन्सार शुल्क लगाएर व्यापार घाटा घटाउने प्रयास गर्नुभएको थियो । त्यसयता अमेरिकी व्यापारमा ठूला उतारचढाव देखिएका छन् ।



विश्वको सबैभन्दा विशाल अर्थतन्त्रको व्यापार घाटा जुलाईमा ८८.६ अर्ब डलर पुगेको छ । यो अघिल्लो महिनाको तुलनामा २४.४ प्रतिशतको वृद्धि हो । कच्चा तेल र सुनको निर्यात घटेको छ भने प्रविधि उत्पादनको आयात बढेको छ । अमेरिकी वाणिज्य मन्त्रालयका अनुसार निर्यात २.१ प्रतिशत घटेर तीन खर्ब १० अर्ब ७० करोड डलर पुगेको छ । आयात २.८ प्रतिशत बढेर तीन खर्ब ९९ अर्ब ३० करोड डलर पुगेको छ । कम्प्युटर, कम्प्युटर सहायक सामग्री र सेमिकन्डक्टरको आयातले यसलाई बढाएको हो।



चिप्सको प्रमुख उत्पादक ताइवानसँगको अमेरिकी घाटा त्यो महिनाको लागि उच्च २०.७ अर्ब डलर पुगेको छ । मेक्सिको, भियतनाम, थाइल्याण्ड, दक्षिण कोरिया र मलेसियासँगको व्यापार घाटा पनि उच्च स्तरमा पुगेको छ। राष्ट्रपति ट्रम्पका भन्सार शुल्कले अमेरिकी व्यापारको अधिकांश हिस्सा ओगट्ने अर्थतन्त्रहरूलाई असर गरेको भए पनि अमेरिकी अधिकारीहरूले चिप्स, स्मार्टफोन र अन्य इलेक्ट्रोनिक्स जस्ता उत्पादनहरूलाई छुट दिएका छन् ।



वाणिज्यमन्त्री होवर्ड लटनिकले बुधबार सीएनबीसीलाई बताए अनुसार वासिङ्टन सेमिकन्डक्टरमा नयाँ भन्सार शुल्क लगाउने योजना बनाइरहेको छ। गत एक वर्षमा व्यवसायहरूले नयाँ अमेरिकी शुल्क लागू हुनुअघि आयात बढाउन हतार गरेका थिए। केही कम्पनीहरूले ट्रम्पको नीति व्यवस्थापन गर्न थप चुनौतीको अपेक्षा गरेका छन्। यसले व्यवसायिक लागत बढाएको छ, ‘इन्स्टिच्युट फर सप्लाई म्यानेजमेन्ट’को सेवा क्षेत्र सर्वेक्षण अनुसार अगस्टमा यो क्षेत्रको गतिविधि बढेको छ।



अमेरिकी सर्वोच्च अदालतले फेब्रुअरीमा ट्रम्पका धेरै विश्वव्यापी भन्सार शुल्क खारेज गरेको थियो। तर अधिकारीहरूले जुलाईमा ६० व्यापार साझेदारहरूलाई लक्षित नयाँ शुल्क लगाएका थिए । चीन, युरोपेली सङ्घ र ताइवानसहित १६ साझेदारहरूलाई लक्षित छुट्टै व्यापार अनुसन्धानले थप भन्सार शुल्क लगाउने निर्णय गर्नसक्ने मन्त्रालयले बताएको छ।



अमेरिका छिमेकी क्यानडासँग व्यापार युद्धमा छ । जुलाईमा त्यससँगको घाटा घटेको छ । गत महिना ट्रम्पले अर्बौं डलरको क्यानडाली वस्तुमा ५० प्रतिशत शुल्क लगाए, जसले ओटावाको जवाफी कारबाहीको योजना निम्त्यायो। मध्यपूर्व युद्धको असरले पनि व्यापार प्रवाहमा प्रभाव पारिरहेको छ । इरानले विश्वव्यापी ऊर्जा र मल यातायातको प्रमुख मार्ग हर्मुज जलमार्ग लगभग अवरुद्ध गरेको छ ।

अमेरिकी व्यापार घाटा वृद्धि

काठमाडौँ, १९ भदौः अर्थमन्त्री डा स्वर्णिम वाग्लेले अमेरिकी एआइ कम्पनीका संस्थापक, प्रमुख कार्यकारी अधिकृत तथा अध्यक्ष जेन्सेन ह्वाङले प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा करिब डेढ अर्ब (१० मिलियन अमेरिकी डलर) सहयोग गरेको जानकारी दिएका छन् । अर्थमन्त्री डा वाग्लेले नेपाल सरकारका तर्फबाट ह्वाङप्रति धन्यवाद व्यक्त गर्दै उक्त सहयोग रसुवा–भोटेकोशी बाढीबाट प्रभावितको राहत तथा उद्धारमा महत्वपूर्ण हुने बताए ।



“नेपाल सरकारका तर्फबाट एनभिडियाका संस्थापक, प्रमुख कार्यकारी अधिकृत तथा अध्यक्ष जेन्सेन ह्वाङलाई प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा रसुवा–भोटेकोशी बाढीपीडितका लागि १० मिलियन अमेरिकी डलर सहयोग गर्नुभएकामा हार्दिक आभार व्यक्त गर्दछु”, उनले भनेका छन् । अर्थमन्त्री डा वाग्लेले ह्वाङको योगदान परोपकारी दृष्टिले महत्वपूर्ण रहेको उल्लेख गर्दै यसबाट अन्य व्यक्ति तथा संस्थालाई पनि विपद् प्रभावितको सहयोगमा योगदान गर्न प्रेरणा मिल्ने विश्वास व्यक्त गरकोछन् । उनले उक्त सहयोगले विपद्का कारण प्रभावित भएका नागरिकको राहत तथा पुनःस्थापनाका लागि थप सहयोग पुग्ने बताए ।

एनभिडियाका प्रमुख ह्वाङद्वारा प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा डेढ अर्ब सहयोग

किएभ, युक्रेन, १८ भदौ (रासस–एएफपी) । युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले युद्ध जारी रहेसम्म युक्रेनी ड्रोन गतिविधिका कारण रूसको हवाई क्षेत्र नागरिक उड्डयनका लागि असुरक्षित बन्न सक्ने बताएका छन् । मंगलबार राति राष्ट्रका नाममा सम्बोधन गर्दै जेलेन्स्कीले रूसको हवाई क्षेत्र प्रयोग गर्ने एयरलाइन्स, बीमा कम्पनी तथा प्रमुख विमानस्थल सञ्चालनसँग सम्बन्धित पक्षहरूलाई सम्भावित जोखिमप्रति सचेत रहन आग्रह गरे । उनले युक्रेनले नागरिक विमानलाई लक्षित नगर्ने स्पष्ट पार्दै रुसी आकाशमा ड्रोन गतिविधि बढ्न सक्ने भएकाले नागरिक उड्डयनमा त्यसको प्रभाव पर्न सक्ने बताए ।



पछिल्ला महिनाहरूमा युक्रेनी ड्रोनको गतिविधिका कारण रूसका विभिन्न विमानस्थलमा हवाई सेवा पटक–पटक प्रभावित हुँदै आएको छ । जेलेन्स्कीले युद्ध जारी रहेसम्म यस्तो जोखिम कायम रहन सक्ने बताए । जेलेन्स्कीको भनाइप्रति रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले आपत्ति जनाउँदै त्यसलाई ‘राज्य आतंकवादको घोषणा’का रूपमा व्याख्या गरे । उनले युक्रेनसँग वार्ताका लागि प्रयास भइरहे पनि यस्तो परिस्थितिमा वार्ता अघि बढाउन कठिन हुने संकेत गरे ।



 यसैबीच, रूस र युक्रेनबीच पछिल्ला महिनाहरूमा लामो दूरीका क्षेप्यास्त्र तथा ड्रोन आक्रमण तीव्र भएका छन् । पछिल्लो रुसी क्षेप्यास्त्र तथा ड्रोन आक्रमणमा किभ र आसपासका क्षेत्रमा कम्तीमा १२ जनाको मृत्यु भएको बताइएको छ । रुसले ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्रको प्रयोग बढाउँदै आएको छ भने युक्रेनले हवाई प्रतिरक्षाका लागि आवश्यक सामग्रीको अभाव सामना गरिरहेको जनाएको छ । त्यसको प्रतिक्रियास्वरूप युक्रेनले रूसभित्रका पूर्वाधार, बन्दरगाह तथा अन्य संरचनालाई लक्षित गर्दै ड्रोन आक्रमण बढाएको छ ।



 राष्ट्रपति पुटिनले युक्रेनी आक्रमणका कारण रूसका केही नागरिक पूर्वाधार तथा तेल प्रशोधन केन्द्रमा क्षति पुगेको स्वीकार गरे । यद्यपि, उनले रुसी सेनाले युद्धको अग्रभागमा आफ्नो सैन्य गतिविधिको गति बढाइरहेको दाबी गरेका छन् । यता, जेलेन्स्कीले कूटनीतिक पहललाई सहयोग पु¥याउन आवश्यक परे निश्चित समय र क्षेत्रमा ड्रोन गतिविधि रोक्न सकिने संकेत गरे । रूस–युक्रेन युद्ध अन्त्यका लागि अमेरिकाको मध्यस्थतामा भइरहेका कूटनीतिक प्रयास भने हालसम्म ठोस निष्कर्षमा पुग्न सकेका छैनन् ।

रूस–युक्रेन युद्धका कारण हवाई सुरक्षामा चुनौती बढ्न सक्ने

तेहरान, १८ भदौ (रासस–सिन्ह्वा–एएफपी) । इरानको इस्लामिक ‘रिभोलुसन गाड्र्स’ ले अमेरिकाले इरानका सैन्य लक्ष्यमाथि गरेको हमलाको जवाफमा प्रतिकार सुरु गरिसकेको जनाएको छ । इरानी सैन्य नेतृत्वले अमेरिकाविरुद्ध ‘कुचल्ने र चकनाचुर पार्ने’ गरी कडा प्रहार गर्ने चेतावनी दिएको छ । इरानी सैन्य सङ्गठनका अनुसार, उसको वायु रक्षा प्रणालीले अमेरिकी मानवरहित विमान खसालेको छ । त्यसैगरी, इरानी हवाई तथा अन्तरिक्ष सेनाले मध्यपूर्व क्षेत्रमा रहेका अमेरिकी सैन्य आधार तथा अन्य सैन्य संरचनामाथि ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको जनाएको छ । इरानले अमेरिकाले मंगलबार दक्षिणी क्षेत्रमा गरेको हवाई हमलापछि प्रतिकार सुरु गरिएको जनाएको हो । इरानी पक्षका अनुसार उक्त अमेरिकी हमलामा ५४ जनाभन्दा बढी मानिस मारिएका तथा घाइते भएका छन् । अर्धसरकारी समाचार संस्थाले स्थानीय अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै होर्मोजगान प्रान्तको सिरिक जिल्लामा भइरहेको विवाह समारोहलाई लक्षित गरी गरिएको अमेरिकी हमलामा कम्तीमा चार जनाको मृत्यु भएको जनाएको छ । मृत्यु हुनेमा एक बालक र एक महिला रहेको तथा ५० भन्दा बढी मानिस घाइते भएको बताइएको छ ।



 अमेरिकी सेनाको मध्यपूर्व कमाण्डले इरानी सैन्य लक्ष्यमाथि हमला सुरु गरेको घोषणा गरेपछि मंगलबार साँझ दक्षिणी इरानका विभिन्न क्षेत्रमा विस्फोटका आवाज सुनिएको इरानी सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन् । होर्मोजगान, सिस्तान तथा बलुचिस्तान, केरमान र बुशेहर प्रान्तका विभिन्न स्थानमा विस्फोट भएको खबर आएको छ । कोनाराक तथा क्युशम द्वीप आसपास पनि धेरै विस्फोट भएको बताइएको छ । यद्यपि, ती विस्फोटको वास्तविक स्थान र कारणबारे तत्काल स्पष्ट जानकारी प्राप्त हुन सकेको छैन ।



इरानको मुख्य सैन्य कमाण्डले अमेरिकी ‘हवाई आक्रमण’ को जवाफमा आफ्ना सशस्त्र सेनाले अमेरिकाविरुद्ध निर्णायक र कडा प्रहार गर्ने जनाएको छ । यसैबीच, अमेरिकी सेनाको मध्यपूर्व कमाण्डले सामाजिक सञ्जालमार्फत इरानी सैन्य लक्ष्यमाथि हमला सुरु गरिएको पुष्टि गरेको छ । उसका अनुसार, हालै इरानी सैन्य संगठनले होर्मुज जलडमरूमध्यमा व्यावसायिक पानीजहाज तथा मध्यपूर्व क्षेत्रमा तैनाथ अमेरिकी सैनिकमाथि आक्रमणको प्रयास गरेपछि पछिल्लो सैन्य कारबाही गरिएको हो ।

अमेरिकी आक्रमणपछि इरान आक्रामक, ‘कडा प्रहार’ गर्ने चेतावनी

तेहरान, १६ भदौ (रासस–एएफपी) । इरानी अधिकारीहरूले हर्मुज जलमार्गमा तेल र अर्ध ठोस अवस्थाको इन्धनजन्य फोहोर फालेको भन्दै एक कार्गो जहाजलाई कब्जा गरेको इरानी सञ्चार माध्यमले सोमबार जनाएका छन् । “समुद्रमा तेल फालेका तस्बिर प्रकाशित भएपछि विशेषज्ञ र सफाइ टोली स्थलमा पठाइयो र प्रदूषण गराउने जहाज कब्जा गरियो,” दक्षिणी हर्मोज्गान प्रान्तका बन्दरगाह तथा समुद्री विभागका उपप्रमुख इस्माइल माकिजादेहले इरानी सरकारी समाचार संस्थालाई बताए ।



 “कब्जा गरिएको जहाज चिनी बोकेको विशाल जहाज रहेको र यसले जलेको तेल, प्रदुषित पानी र औद्योगिक फोहोरको मिश्रण सिधै समुद्रमा फालेको थियो,” उनले भने । उनले जहाज कुन देशको हो र त्यसमा रहेका चालक दलको राष्ट्रियता उल्लेख गरेनन् । पानीबाट फोहोर सफा गरिसकिएको र जहाज न्यायपालिकामा पठाइएको उनले बताए । इरानले पछिल्ला हप्ताहरूमा भएका धेरै तेल चुहावटपछि क्षतिपूर्तिको माग गरेको छ, जसमा केश्म टापु नजिकको घटना पनि समावेश छ।



अगस्टको सुरुमा छिमेकी ओमान नजिक एउटा ट्याङ्कर रोकिएपछि तेलको दाग देखिएको थियो। एएफपीको अनुसन्धानले उक्त जहाज विस्फोटबाट क्षतिग्रस्त भएपछि ओमानको अल–काब्लिय–याह टापु नजिक एक हप्ताजति अलपत्र भएको पत्ता लगाएको थियो। फेब्रुअरीमा मध्यपूर्व युद्ध सुरु भएदेखि इरानले हर्मुज जलमार्गमा नियन्त्रण कायम राखेको छ । यसले पारवहन गर्ने जहाजहरूबाट शुल्क उठाएर वातावरण संरक्षणलगायत सेवाहरूको लागि रकम जुटाउने योजना बनाएको छ । अमेरिकाले जलमार्गमा कुनै पनि शुल्कको उठाउने कुराको कडा विरोध गर्छ ।

प्रदूषण गराएको भन्दै हर्मुजमा एक कार्गो जहाज इरानको नियन्त्रणमा

तेहरान, १६ भदौ (रासस–एएफपी) । इरानका परराष्ट्रमन्त्री अब्बास अराघचीले सोमबार इजरायली प्रधानमन्त्रीले वासिङ्टनलाई इस्लामिक गणतन्त्र इरानसँग युद्धमा फसाएको आरोप लगाउँदै बेन्जामिन नेतान्याहूलाई ‘विषालु सर्प’ को संज्ञा दिएका छन् । इरानी विदेशमन्त्री अराघचीले भने, “नेतान्याहूले हिब्रु भाषामा खुलेर गर्व गर्नुहुन्छ, उहाँले इजरायलको तर्फबाट इरानसँग युद्ध गर्न अमेरिकी प्रशासनलाई फसाउनुभएको छ ।”



फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका–इजरायली हमलाबाट इरानका सर्वोच्च नेता अली खामेनी र वरिष्ठ सैन्य अधिकारीहरूको मृत्यु भएपछि इरान र अमेरिकाबीच युद्ध सुरु भएको थियो । इरानले खाडी क्षेत्रभरि आक्रमण गरेर अमेरिका–इजरायली हमलाको जवाफ दियो र द्वन्द्व फैलिँदै गयो ।



अप्रिलको युद्धविरामले सबैभन्दा तीव्र लडाइँ अन्त्य ग¥यो, तर हर्मुज जलमार्ग नजिक मुख्य रूपमा हुने छिटपुट आक्रमणले अन्तिम शान्ति सम्झौताको सम्भावना कमजोर बनाएको छ । अमेरिका हालै इरानको ‘आर्थिक सङ्कट’ निम्त्याएर दवाव दिने अभियानतर्फ लागेको छ । अमेरिकाले आइतबार राति इरानी टापु लारकमा आक्रमण गरेको थियो । यो एक महिनामा पहिलो ठूलो आक्रमण हो । जवाफमा इरानले जोर्डन र यूएईका अमेरिकी सैन्य आधारहरूमा आक्रमण गरेको दाबी गरेको छ ।



“इरानका नेताहरूलाई ‘जङ्गली’ जन्तुको संज्ञा दिँदै गत साता नेतान्याहूले भनेका थिए, “इरान–अमेरिका सम्झौताको कुनै सम्भावना छैन ।” नेतान्याहू लामो समयदेखि इरानसँग कूटनीति गर्नु गलत हुने धारणा राख्छन् । उनले तत्कालीन अमेरिकी राष्ट्रपति बाराक ओबामाको सन् २०१५ को आणविक सम्झौताको खुलेर विरोध गरेका थिए । तर ट्रम्पले वार्तामार्फत समाधान खोज्दा सार्वजनिक रूपमा आलोचना गर्ने कुरामा सावधान बनेका थिए ।

अमेरिका

Vishwa Sandesh Newspaper Inc.

Address

USA:

Nepal:

Contact Information

Email:

Phone: